Nếu bạn đang đọc những dòng này, có lẽ chúng ta có gì đó giống nhau. Có thể bạn đang ở một nơi xa nhà. Có thể bạn đang loay hoay tìm một con đường. Có thể bạn đang mệt, và đang tự hỏi liệu cố gắng có thay đổi được gì không.
Tôi hiểu. Vì tôi đã đi qua đúng chỗ đó.
Để tôi kể bạn nghe, không phải bằng một bản khai lý lịch, mà bằng câu chuyện thật của đời mình.
Tôi là ai, và tôi giúp được ai
Tôi là Hồ Xuân Đắc. Một kỹ sư cơ khí người Việt, đã sống và làm việc ở Nhật Bản hơn tám năm, tại tỉnh Shimane — một vùng quê yên tĩnh.
Ban ngày, nhiều năm trời, tôi là người đứng máy trong nhà xưởng. Ban đêm, tôi mày mò một con đường khác: làm nội dung, và kiếm tiền online.
Hôm nay, trên kênh Xuân Đắc JP, tôi làm một việc rất giản dị. Tôi kể lại thật thà những gì mình đã trải, đã sai, đã học. Tôi giúp những người Việt đang sống ở Nhật bớt cô đơn, bớt bị thiệt, tiết kiệm được những khoản chi vô lý, và tìm được một hướng đi cho thu nhập cũng như tương lai của mình.
Tôi không nhận mình là chuyên gia. Tôi chỉ là một người đi trước vài bước, rồi quay lại kể cho người sau nghe. Và tôi tin, đôi khi một người đi trước thành thật còn quý hơn một chuyên gia xa lạ.
Câu chuyện của tôi bắt đầu từ một vạch xuất phát lùi
Tôi lớn lên ở Nghệ An, trong một căn nhà chỉ có hai mẹ con.
Bố tôi mất khi tôi mới hai tuổi rưỡi. Tôi không có một ký ức nào về ông. Không một lần được ông dắt đi học. Không một lần được ngồi trên vai bố. Cái khoảng trống đó, tôi mang theo suốt cả tuổi thơ.
Mẹ tôi ở vậy, một mình làm lụng, một mình nuôi tôi ăn học nên người. Tôi biết mình không được phép hư. Nhưng thú thật, tôi cũng từng ham chơi, từng thi trượt đại học một lần. Tôi không phải một tấm gương hoàn hảo. Tôi là một người bình thường, có lỗi lầm, có vấp váp — như bao người.
Rồi tôi vào Sài Gòn, học đại học năm sáu năm, ra trường đi làm. Lương tám đến mười triệu một tháng. Ở thành phố đắt đỏ đó, tháng nào tôi cũng “tiêu âm” — làm ra bao nhiêu hết bấy nhiêu, có khi còn thiếu. Giấc mơ lớn nhất của tôi khi ấy rất giản dị: mua được một căn hộ nhỏ, đón mẹ vào ở, để mẹ đỡ khổ. Nhưng với đồng lương đó, giấc mơ ấy xa vời như một ngôi sao.
Bước ngoặt: tôi sang Nhật, và vỡ mộng
Năm 2017, tôi quyết định sang Nhật. Người ta bảo sang đó mỗi tháng gửi về bốn, năm chục triệu. Tôi đã tin. Tôi đã mơ một giấc mơ màu hồng.
Rồi thực tế tát vào mặt tôi.
Nơi đầu tiên họ đưa tôi tới là một nhà máy chơ vơ trên đỉnh núi, xung quanh chỉ có rừng. Công việc thực tế khác với hợp đồng. Tiếng Nhật thì tôi lõm bõm, nghe không hiểu, nói không xong. Có những đêm tôi nằm nghe tiếng gió rừng, tự hỏi mình đang làm cái gì ở nơi này. Tôi trụ được sáu tháng rồi phải nghỉ.
Đó mới chỉ là khởi đầu của một chuỗi vấp ngã.
Để về Việt Nam cưới vợ, công ty thứ hai chỉ cho tôi nghỉ đúng năm ngày. Năm ngày thì làm sao đủ cho một đám cưới. Tôi chọn nghỉ việc để về — mất luôn công việc thứ hai. Về cưới, trong tay không đủ tiền, tôi phải vay mượn thêm. Cưới xong sang lại Nhật, tôi thất nghiệp mấy tháng trời.
Bạn có biết cảm giác đứng ở một đất nước xa lạ, không việc làm, tiếng chưa sõi, tài khoản cạn dần, mà vai thì đang gánh cả một gia đình không? Tôi biết. Tôi đã sống qua đúng những tháng đó.
Có những lúc, tôi thấy mình như đang ở dưới đáy. Và dưới đáy, người ta rất dễ tin rằng số phận mình là vậy rồi, cố cũng vô ích. Đã có lúc tôi suýt tin.
Gia đình — lý do tôi không cho phép mình gục
Nhưng có một thứ trong tôi không chịu tắt. Đó là gia đình.
Tôi nghĩ đến mẹ, cả đời một mình vì tôi, vẫn đang ở quê. Tôi nghĩ đến vợ, người đã theo tôi sang xứ người, chấp nhận thiếu thốn cùng tôi. Có giai đoạn hai vợ chồng cộng lương, trừ hết chi phí ở Nhật, mỗi tháng chỉ còn lại vài man. Có lúc vợ phải về Việt Nam sinh con, vì kinh tế không kham nổi việc sinh ở Nhật.
Và tôi nghĩ đến các con.
Tôi lớn lên thiếu tình cảm của bố. Tôi biết cái khoảng trống đó nặng thế nào. Nên tôi tự hứa: tôi sẽ không đời nào để các con tôi phải thiếu thốn như tôi từng thiếu. Năm 2022, dù còn khó khăn, tôi vẫn quyết định đón vợ con qua Nhật — để các con được lớn lên ngay bên cạnh bố mẹ.
Chính gia đình là lý do tôi làm việc chăm chỉ đến vậy. Không phải để giàu cho oách. Mà để mẹ có tuổi già thảnh thơi. Để vợ bớt vất vả. Để con có một tương lai tử tế hơn cái vạch xuất phát của bố nó.
Và một trong những điều tôi tự hào nhất trong đời: tôi đã xây được cho mẹ một căn nhà gạch lớn, trên chính mảnh đất của ông bà. Cái tâm nguyện mà có lẽ bố tôi ngày xưa chưa kịp làm — tôi đã làm thay ông.
Hành trình sự nghiệp: từ đứng máy tới đi tìm con đường của riêng mình
Sau ba lần đổi việc, tôi tìm được một công ty tử tế — ông giám đốc hoà đồng, đồng nghiệp tốt. Tôi gắn bó ở đó bảy năm. Tôi biết ơn nó. Nó cho tôi và gia đình một chỗ dựa trong những năm chông chênh nhất. Bài học đầu tiên tôi rút ra rất giản dị: đừng đánh giá cả nước Nhật qua một công ty tệ. Chỗ này không hợp, không có nghĩa bạn sai. Cứ cho mình quyền đi tìm tiếp.
Nhưng công việc ổn định rồi, trong lòng tôi vẫn có một nỗi sợ âm ỉ. Ở lại Nhật thì cứ đứng máy mãi, tới già, mang cái tay nghề đó về Việt Nam gần như vô dụng. Mà về Việt Nam thì tiếng Nhật nửa vời, vốn kinh doanh bằng không — về rồi biết làm gì để sống? Ở lại thì mịt mờ. Về thì mông lung. Tôi kẹt cứng giữa hai bờ đó rất lâu.
Nhưng có một sự thật tôi phải thành thật: lương công ty thôi thì không đủ cho giấc mơ của tôi. Khi vợ sinh con nghỉ làm, cả nhà trông vào một mình tôi. Tháng nào cũng chỉ còn vài man.
Tôi bắt đầu đi theo hai hướng cùng lúc.
Hướng thứ nhất là tiết kiệm — cái vế mà trước đó tôi luôn quên. Có một tối, tôi lấy giấy bút ra, ngồi ghi lại từng khoản mình đang chi mỗi tháng. Tôi nhận ra: muốn dư ra, không nhất thiết phải cày thêm giờ, đánh đổi thêm sức khoẻ. Cắt được một khoản chi vô lý cũng là dư ra, mà chắc chắn hơn nhiều. Khoản đầu tiên tôi nhìn thấy là tiền điện thoại. Như nhiều anh em mới qua, tôi từng đăng ký đại một gói của nhà mạng lớn, rồi trả tiền tháng này qua tháng khác mà không biết mình đang trả cao hơn cần thiết. Khi tìm hiểu các nhà mạng giá rẻ ở Nhật, tôi mới giật mình vì khoản chênh — nhỏ mỗi tháng, nhưng nhân với vài năm, nhân với cả gia đình, thì là tiền vé máy bay về thăm mẹ, là hộp sữa cho con.
Hướng thứ hai là kiếm thêm thu nhập online. Ở đây, một bước ngoặt về tư duy đến với tôi khi tôi gặp thầy Phạm Thành Long và sau này học khoá Lập Trình Vận Mệnh. Tôi bắt đầu nhìn lại chính mình. Tôi nhớ ra từ bé mình đã mê sửa điện, điện tử, máy tính — cái gì hỏng cũng thích tháo ra xem. Tôi mang đúng cái sở thích đó lên online, biến nó thành nội dung. Và tôi tìm ra ngách của mình: affiliate marketing — tiếp thị liên kết.
Tôi giới thiệu những sản phẩm, dịch vụ thật sự hữu ích cho người Việt ở Nhật — như những gói SIM giá rẻ giúp bà con tiết kiệm chi phí mỗi tháng. Ai thấy hợp thì dùng qua giới thiệu của tôi; tôi nhận một khoản hoa hồng, còn người dùng không phải trả thêm đồng nào. Tôi luôn nói thẳng chuyện này, vì tôi muốn mình sạch sẽ với người theo dõi mình.
Nhưng con đường đó không phải một đường thẳng đẹp. Tôi thử đủ thứ. Có cái thử vài tuần thấy không đâu vào đâu. Có cái tôi bỏ công mấy tháng rồi cụt. Có những đêm làm xong ca, mắt díu lại, vẫn ngồi mày mò, để sáng ra chẳng thu về gì ngoài mệt mỏi. Nhưng mỗi lần ngã, tôi không coi là dấu chấm hết. Tôi coi đó là gạch bỏ một con đường không hợp, để tập trung vào những con đường còn lại.
Năm 2023, tôi kiếm được những đồng thu nhập đầu tiên trên Internet. Con số đầu tiên rất nhỏ. Nhưng với tôi, nó không nhỏ chút nào. Vì lần đầu tiên trong đời, tôi kiếm được tiền không phải bằng cách bán sức khoẻ theo giờ — mà bằng kiến thức và sự kiên trì của chính mình. Cái cảm giác đó mở ra một cánh cửa trong đầu tôi, và tôi không bao giờ đóng nó lại nữa.
Sau những cú ngã, tôi rút ra vài điều tôi vẫn giữ tới giờ: Chọn ngách mình thật sự hiểu và người ta thật sự cần — tôi hiểu người Việt ở Nhật, vì tôi là một trong số họ. Giữ chữ tín hơn giữ hoa hồng — cái gì không tốt thì không giới thiệu, dù có lợi cho mình. Và kiên trì lâu hơn cái ngưỡng mình muốn bỏ cuộc — vì hầu hết mọi người bỏ đúng ngay trước lúc mọi thứ bắt đầu chạy.
Đến hôm nay, tôi vẫn đang học mỗi ngày, vẫn đang thử nghiệm những mô hình affiliate mới. Vì thị trường luôn đổi, và tôi không cho phép mình đứng yên.
Sứ mệnh của tôi, gói gọn lại, là thế này: giúp những người Việt ở Nhật đang khó khăn tìm được thu nhập tốt hơn và một tương lai rõ ràng hơn — qua nội dung tôi làm và cộng đồng tôi xây. Người đi trước kéo người đi sau. Tôi tin cộng đồng mình cần điều đó.
Những điều ít ai biết về tôi
Ngoài công việc, tôi là một người khá giản dị.
Tôi mê mày mò máy móc, đồ điện tử — thói quen từ thuở nhỏ, đến giờ vẫn không bỏ được. Chính cái tính hay tháo ra xem, hay tự sửa đó đã cho tôi sự lì đòn: không ngại thử cái mới, thử rồi sai, sai rồi sửa.
Tôi tin vào giá trị của sự tử tế và chữ tín hơn bất cứ mánh khoé nào. Vì tôi từng vỡ mộng bởi những lời hứa hão khi mới sang Nhật, nên tôi rất dị ứng với kiểu “vẽ đường màu hồng”. Với người mới, tôi thà nói thật — kể cả sự thật không dễ nghe — còn hơn để họ vui một chút rồi vỡ mộng như tôi ngày xưa.
Và tôi hay lấy hình ảnh con đại bàng làm lời nhắc cho chính mình — loài chim dám bay một mình lên thật cao, dám lột xác để sống tiếp. Mỗi lần muốn bỏ cuộc, tôi lại nghĩ đến nó.
Với tôi, niềm vui lớn nhất không phải con số trong tài khoản. Mà là một tin nhắn của người lạ nào đó ở Nhật, nói rằng nhờ một video của tôi mà họ đỡ được một khoản, hoặc tìm thấy chút hy vọng. Những lúc đó, tôi thấy việc mình làm có nghĩa. Và tôi thấy mọi cú ngã đều đáng.
Tôi hiểu bạn, vì tôi từng ở đó
Nếu bạn đang ở Nhật và thấy thu nhập bấp bênh, tương lai mờ mịt — tôi hiểu. Nếu bạn đang kẹt giữa “ở lại” và “trở về”, không thấy đường nào sáng — tôi hiểu. Nếu bạn đang thấy mình như dưới đáy, và tự hỏi liệu cố gắng có thay đổi được gì không — tôi hiểu.
Vì tôi từng ở đúng chỗ bạn đang đứng.
Và điều tôi học được, sau tất cả những cú ngã, tôi muốn để lại cho bạn:
Khó khăn là điều tất yếu. Nhưng nếu từ bỏ, thì mình mãi chỉ là một con người nhỏ bé. Người khác làm được, thì mình cũng làm được.
Vấp ngã không phải là thất bại. Nằm lại luôn mới là thất bại. Và cái đáy — nghe thì đáng sợ, nhưng nó có một điều hay: khi bạn đã chạm đáy, thì mọi hướng còn lại đều là hướng đi lên.
Hãy lạc quan. Hãy tin vào chính mình, kể cả khi chưa ai tin bạn. Cứ nỗ lực đủ lâu, đủ bền, thì thành quả nhất định sẽ tới. Có thể chậm, nhưng nó sẽ tới. Tôi tin điều đó, vì tôi đã sống qua nó.
Nếu câu chuyện của tôi cho bạn thêm một chút sức, hãy đi cùng tôi. Theo dõi kênh Xuân Đắc JP, ghé blog của tôi, hoặc nhắn cho tôi một lời. Tôi sẽ kể tiếp — thật thà, không tô vẽ — về hành trình một người con từ đáy đứng dậy, và về những gì tôi đang làm để đi xa hơn.
Bạn không cô đơn đâu. Chúng ta cùng đứng dậy, cùng đi tiếp. ❤️